Türkiye e-ticaret pazarında yapay zekayla katalog arama ve sepet hazırlama süreci başladı

Türkiye e-ticaret pazarında faaliyet gösteren internet siteleri için tüketicilerin doğrudan doğal dille ürün bulmasını ve kasaya gitmeden önce sepet hazırlamasını mümkün kılan yeni bir yapay zeka bağlantısı kullanıma sunuldu.

Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 senesinde yüzde 52,2 oranında büyüme yakalayarak yaklaşık 4,57 trilyon lira seviyesine tırmanan, dolar karşılığı ise yaklaşık yüzde 29 artışla 115 milyar doları aşan Türkiye pazarındaki işletmeler için yeni bir alışveriş dönemi şekilleniyor. Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş.’nin tescilli yazılım markası olan Fiberport, yapay zeka uygulamaları üzerinden doğrudan alışveriş deneyimini hayata geçiren Türkiye’nin ilk yazılım firması olduğunu duyurdu.

Sistem, çevrim içi mağazalardan alışveriş gerçekleştiren kullanıcıların parça kodunu, ürünün tescilli unvanını ya da teknik terimleri hatırlayamadığı durumlar için geliştirildi. Müşteriler satın almak istedikleri malzemeyi günlük konuşma cümleleriyle ifade ediyor. Akıllı asistan bu anlatımı firmanın doğrulanmış katalog verileriyle eşleştiriyor. Girilen açıklamalar yetersiz kaldığı takdirde sistem rastgele tahminde bulunmuyor; ürünün ebadını, cihaz modelini veya nerede kullanılacağını sorarak eksik detayları topluyor. İndirimler, stok adetleri ve birim fiyatlar geçmiş sohbet kayıtlarından değil, işletmenin canlı veritabanından çekiliyor. Firma bu kapsamda ChatGPT e-ticaret entegrasyonu servisini kullanıma açıyor.

Global platformların ödeme yaklaşımları ve yerel çözümler

Hizmetin benimsediği ödeme mantığı dünya genelindeki son yenilikleri yansıtıyor. OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT içerisine yerleştirdiği Instant Checkout özelliğinin ilk sürümünün beklenen esnekliği sunamadığını duyurmuş, önceliği ürün keşfetmeye vererek satıcıların kendi kasa altyapılarını kullanmasına olanak tanımıştı. Benzer şekilde Google, Ocak 2026’da Shopify ortaklığıyla geliştirdiği Universal Commerce Protocol (UCP) standardını ilan etmiş ve Gemini ile AI Mode üzerinden tahsilat adımlarını ilk aşamada ABD’deki uygun mağazalara açmıştı.

Fiberport, Türkiye’deki e-ticaret şirketleri için sohbet içinde ödeme almayı beklemek yerine ürün arama ve sepet oluşturma evrelerini yapay zekaya aktaran, ödemeyi ise sitenin kendi kasasında tutan yöntemi birincil adım olarak tavsiye ediyor. Şirket bu durumu “Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim” sözleriyle özetliyor. Bu sayede adresleme, faturalandırma, kargo seçimi ve sanal POS süreçleri firmanın mevcut yapısında işlemeye devam ediyor.

Satıcı hesabı, ülke kuralları ve aracı ödeme kurumları onayladığında tahsilatın sohbet arayüzünde yapılması ikincil opsiyon olarak masada tutuluyor. Fakat Fiberport, bu kurulumun basit bir API anahtarı girmekle tamamlanmadığının altını çiziyor. Hatalı işlem senaryoları, sipariş kesinleştirme, iptal, iade ve provizyon süreçlerinin ayrı ayrı test edilmesi şart koşuluyor. Google Gemini, ChatGPT, Claude, Perplexity ve Microsoft Copilot sistemleri tamamen aynı altyapı özelliklerine sahip olmadığından, entegrasyon kapsamı mağazanın yazılımına, ülkesine ve ödeme sağlayıcısına göre özel olarak belirleniyor. Bu platform adları şirket tarafından resmi iş birliği değil, uygulanabilirlik alanları olarak kabul ediliyor.

Entegrasyon üzerinden sağlanabilen temel kabiliyetler

Yapay zeka aracılığıyla işletmelerin kullanabileceği imkanlar şu başlıklar altında toplanıyor:

• Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. “Şundan iki tane daha ekle” gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.

Türkiye’deki ticari mevzuat ve pazar alışkanlıkları da sisteme eksiksiz yansıtılıyor. Türk lirası birimler, KDV dahil veya hariç tutarlar, taksitlendirmeler, banka havale iskontoları ve kargo baremleri mağazanın kendi kurallarına göre çalışıyor. Yapay zeka sistemi kendi inisiyatifiyle indirim veya teslimat tarihi taahhüdü veremiyor. PayTR, iyzico ve bankaların sanal POS bağlantıları sözleşme şartlarına göre inceleniyor; kredi kartı bilgileri sohbet penceresine kesinlikle yazdırılmıyor. Sipariş onayı sadece ödeme sayfasının görüntülenmesiyle değil, tahsilat sisteminden iletilen imzalı sunucu bildirimiyle geçerli sayılıyor. Müşterinin geri gelmesi ya da internet kopması durumlarında mükerrer ödemeleri engellemek için mutabakat ve tekilleştirme mekanizmaları kuruluyor.

Teknik protokoller ve işletme uygunluğu

İşletmelerin mevcut yazılımlarını terk etmesi gerekmiyor. T-Soft, Ticimax, ikas, Shopify, WooCommerce veya özel yapılmış sitelerin API limitleri, sepet bağlama yetenekleri ve paket hakları gözden geçiriliyor. Bu yazılımların isimleri Fiberport açısından otomatik hazır bir modülü değil, uygulanabilirlik sınırlarını işaret ediyor. Stokların, muhasebenin ve siparişlerin ayrı yerlerde tutulduğu firmalarda tek bir doğru veri kaynağı oluşturuluyor. ERP ve depo sistemleri entegrasyonla eşleşmeden sürece başlanmıyor.

Sektörde adı geçen standartlar birbirinden farklı işlevler görüyor:

• MCP (Model Context Protocol): Anthropic tarafından geliştirilen, uyumlu yapay zeka istemcilerinin sepet doldurma veya ürün arama gibi araçları çalıştırmasını sağlayan bağlantı katmanı.
• ACP (Agentic Commerce Protocol): OpenAI ve Stripe tarafından geliştirilen, ChatGPT ticaret süreçlerinde katalog ve satınalma protokollerini belirleyen açık standart.
• UCP (Universal Commerce Protocol): Google ve Shopify ortaklığıyla geliştirilen, kimlik doğrulama, sepet ve ödeme yeteneklerini ortak çerçeveye alan açık standart.

Güvenlik süreçlerinde katalog arayan araç ile para iadesi gerçekleştiren aracın yetki sınırları ayrılıyor. OAuth kontrolleri, hız sınırları ve oturum izolasyonları devreye sokuluyor. API bilgileri tarayıcıya yansıtılmıyor. Çift siparişleri engellemek için idempotency anahtarları ve webhook imza denetimleri kullanılıyor. Teknik altyapı, teknik ürün ve yedek parça satanlar, toptancılar, geniş ürün gamına sahip siteler ve yoğun müşteri desteği veren yapılar için yüksek verim sağlıyor. Hırdavat ve el aletleri sektöründe 2019’dan bu yana yürütülen MakineUstası projesi veritabanı kurgusuna referans gösteriliyor.

Aşamalı pilot süreçlerle kurulan yapıda başarı sohbet miktarıyla değil, kasada onaylanan siparişle değerlendiriliyor. Ayrıntılı teknik verilere fiberportglobal.com web adresinden erişilebiliyor.