TÜBA Başkanı Şeker COP31’de İklim ve Sağlık Politikalarında Bilim Akademilerinin Rolünü Anlattı

İklim krizinin aynı zamanda bir sağlık krizi olduğu vurgulandı. Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamındaki uluslararası etkinlikte konuşan TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, bilim akademilerinin bağımsız danışmanlık, ulusal araştırma kapasitesinin güçlendirilmesi ve eşitlikçi uluslararası iş birlikleri yoluyla politikalarda etkin rol alması gerektiğini ifade etti.

Sağlık Riskleri ve Tek Sağlık Yaklaşımı

Şeker, sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, seller ve orman yangınlarının insan sağlığını doğrudan etkilediğini ve gıda ile su güvenliğini tehdit ettiğini belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2000-2019 yılları arasında dünya genelinde her yıl yaklaşık 489 bin sıcaklıkla ilişkili ölüm yaşandı. İnsan, hayvan, bitki ve çevre sağlığının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini ifade eden Şeker, Tek Sağlık yaklaşımının bakanlıkları, yerel yönetimleri, üniversiteleri ve bilim akademilerini kapsayan bir yönetişim modeline dönüşmesi gerektiğini savundu.

Bilim ve Politika Arasında Köprü

Şeker, bağımsız bilimsel danışmanlığın politika yapım süreçlerine daha fazla dahil edilmesi, önleyici sağlık hizmetlerinin ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi ile eşitlikçi uluslararası iş birliğinin önemine dikkat çekti. TÜBA’nın 2020 yılında yayımladığı Türkiye’de İklim Değişikliği ve Halk Sağlığı Raporu ile COP31 için hazırlanan sentez raporu örnek olarak gösterildi.

Üç Somut Öneri

Moderatörlüğünü ABD Ulusal Tıp Akademisi Başkanı Dr. Victor J. Dzau’nun yaptığı panelde Şeker, sağlık, tarım ve çevre bakanlıklarını bir araya getiren Tek Sağlık konseylerinin kurulmasını, ülkelerin kendi koşullarını yansıtan bölgesel verilere dayalı araştırma kapasitesinin geliştirilmesini ve düşük ve orta gelirli ülke araştırmacılarının uluslararası projelerde eşit ortak olarak yer almasını önerdi. Şeker, “konseyler kurun, veri üretin, insanlara yatırım yapın” dedi.

Şeker, iklim ve sağlık alanındaki başarının üretilen strateji sayısıyla değil, korunan hayatlar ve oluşturulan dirençle ölçülmesi gerektiğini belirtti.